Baykal Gölü - Baykal Gölü nedir nerededir aciklamasi anlami
Orta Sibirya'nin biraz güneyinde yer alan dünyanin en derin gölü. Büyüklük bakimindan dünyada sekizinci siradadir. Yüzölçümü 31.500 km2, uzunlugu 640 km, genisligi 30 ile 100 km arasinda degisir. En derin yeri 1741 metredir ki, bu derinligin 1286 metresi deniz seviyesinden asagida bulunmaktadir. Gölün üzerinde uzandigi derin çukur, tektonik olup, kirilma ile meydana geldigi söylenmektedir. Yüzeyi deniz seviyesinden 486 m yukaridadir. Türkçe sayilan Baykal kelimesi, "zengin göl" anlamindadir. Göl kiyilari Türkler tarafindan çok eskilerden beri iskan edilmis, ihtimalen,Bayirkular (Türk boyu) burada oturmustur. Ayrica Tatarcada (Bayakhal= Büyük deniz) anlamindadir. Ruslar da buraya Sviatoj More, yani Kutsal Deniz derler. Çünkü bu bölgede oturan Baryatlar (Mogol asilli yerliler) göldeki Olhon Adasinda dini dörenler yaparlardi. Olhon Adasinda yapilan kazilarda Türkçe abideler bulunmustur. Mogollar buraya onuncu yüzyildan sonra gelmislerdir.
Baykal Gölünün sulari, durulugu ve hafifligi ile ün salmistir. Bazilari oldukça büyük olan 336 akarsu, gölü beslemektedir. Bunlarin arasinda en büyükleri, kuzey tarafindan göle dökülen Yukari Angara Irmagi ile, 1100 km boyunca Hangay Daglarinin sularini toplayip gelen ve güneydogu tarafindan göle dökülen Selenga Irmagidir. Gölün ayagi (agzi) ise Yenisey Irmaginin sol kolu olan Angara'dir. Ruslar, Angara Nehri üzerine 1956 yilinda; Irkutsk yakininda büyük bir hidroelektrik santrali yapmislardir. Gölde en büyügü Olhon Adasi olmak üzere 18 ada vardir. Gölün meydana gelisini etkileyen tektonik olaylar, zaman zaman bugün de devam etmektedir.
Baykal Gölünün bati kiyilari dik, dogu kiyilari özellikle kayalik ve sarptir. Ama dogu kiyilarinda kiyi kordonu ile siralanan bir kiyi ovasi da vardir. iklim bakimindan gölün güney ve orta kisminda senelik ortalama olarak düsük bir sicaklik görülür. En yüksek sicaklik Eylül ayinda olur. Pek nadir olarak senede 10 dereceyi bulur. Göl, çevre iklimini de etkilediginden, yazin serin, kisin daha soguk olmasini önleyici tesiri vardir. Her yil aralik ayi sonuna dogru gölün yüzeyi donmaya baslar ve buz tutar. Mayisa kadar buzlarla kaplanmis olarak kalir. Ama bu durum ulasima engel olmaz. Yaz aylarinda küçük gemilerle yapilan ulasim, kisin da buz üzerinde kizaklarla yapilir.
Baykal Gölü, hayvan ve bitki bakimindan ekonomik zenginlige sahiptir. Yapilan tespitlere göre; içinde 1700 çesit bitki ve hayvan yasamaktadir. Bunlardan 1083 çesidi dünyanin baska hiç bir yerinde bulunmamaktadir. Bu sayilan 1700 çesitten 773 tanesi bitki cinsinden, 210 tanesi tek hücreli hayvanlardan, 710 tanesi de diger hayvanlarin cinsindendir.
Baykal Gölünde bazi baliklarin tutulmasi sinirli olmakla beraber, balikçilik yine de çok önemlidir. Özellikle mersin baligi avlanmasi yasaktir. Senelik yakalanan 100.000 ton baligin yarisini alabalik çesidi meydana getirir. Alabaligin ekonomik degeri düsünülecek olursa, gölün balikçilik bakimindan önemi anlasilmis olur. Ayrica gölde salla bilhassa kereste tasimaciligi yapilir. Gölün siginak limanlarinin olmayisi ve firtinalarin sik görülmesi, göl kenari sakinlerini bu tür tasimaciliga zorlamistir. Gölde bazi limanlar arasinda buharli gemiler de islemektedir. Diger taraftan Sibirya'yi bastanbasa kateden demiryolu, Baykal Gölünün güney sahillerini dolasir.
