BALEAR ADALARI hakkinda genis bilgi tarihi yapisi ömenli yerlemleri truzimi iklimi bitki örtüsü
Bati Akdeniz'de, ispanya'nin 80 ila 360 km dogusunda yer alan bes büyük ve çok küçük adalar toplulugu.
Tarihi
Tarihi kaynaklara göre 2600 senedir insanlarin buralarda yasadigi bilinmektedir. Tarihte muhtelif zamanlarda Balear Adalari Romalilarin, Kartacalilarin, Cezayir ve ispanyollarin idaresinde kalmistir. M.Ö.122 senesinde adalar, Romalilarin eline geçmis, 466'da Vandallar hakim olmustur. Vandallarla Dogu Roma imparatorlugu arasinda devam eden mücadeleden sonra, adalar Dogu Roma imparatorluguna dahil oldu. Sekizinci yüzyilda adalar, Araplarin eline geçti. Balear Adalari 903'te yapilan antlasmayla Emevi Devletine dahil oldu. 400 seneye yakin Müslümanlarin elinde kaldi. 1230'da Aragonlarin saldirisina ugrayarak istila edildi. ingilizler buralari her ne kadar elde etmeye çalistiysa da muvaffak olamadi. 1802'de yapilan son bir anlasmayla ispanya'ya bagli bir eyalet haline geldi. Halen de ispanya'nin bir eyaleti durumundadir. Ticaret ve stratejik yönden Bati Akdeniz'in son derece önemli takimadalarindandir.
Fiziki Yapi
Balear Adalari, jeolojik yapi olarak Sierra Nevada Daglarinin devamidir. Bu adalar önemli deniz çöküntüsüyle birbirinden ayrilip su yüzüne çikmis kisimlardir.
Balear Adalarinin önemlileri; Minorka, Palma, Mayorka, ibiza, formentera'dir. Bu adalarin etrafinda küçük adalar vardir. Genellikle yükseklikleri azdir. Sadece Mayorka Adasindaki daglarin yüksekligi 1400 metreyi bulmaktadir. Magaralar çoktur. Bilhassa Ejderha Magaralar çok meshurdur. Bunlarin içinde yazin konser verilen salonlari bile vardir.
iklim ve Bitki Örtüsü
Balear Adalarinda Akdeniz iklimi görülür. iklim oldukça yumusaktir.Kisi yagmurlu, yazlari ise oldukça sicaktir. iklim bakimindan adalar arasinda farklilik vardir. Minorka'da koruyucu yüksek daglar olmadigi için, kisin daha soguk ve yagmurlu, yaz mevsiminde diger adalardan daha fazla hissedilir sicaklik vardir.Mayorka'ya ocak ve mart aylarinda iki üç hafta kar yagar. Diger adalara nadiren kar yagar. Adalarda en fazla sicaklik temmuz ve agustos aylarinda olur.
Balear Adalarinin düzlüklerinde az da olsa otlak sahalar vardir. Tepe olan yerler ziraate elverisli degildir. Minorka'nin açik kuzey sahalari bodur tipi agaçlarla kaplidir. Kapali kalan güney dereleri, bazi çamliklar ve yari tropikal bitki örtüsüne sahiptir. Adalarin kiyi kesimlerinde Akdeniz tipi agaçlara rastlanir.
Tabii Kaynaklar
Adalarin en önemli madenleri; taskömürü, mermer, demir, bakir, kalaydir. Madenlerin belirli bir kismi isletilir, diger kismi ihraç edilir.
Nüfus ve Sosyal Hayat
Nüfusun % 80'den fazlasi Mayorka'da yasar. Bütün Balear Adalarinin nüfusunun 1/3'ü ise bassehir Palma'da ikamet eder. Mayorka ve Minorka'da yasayanlarin çogu sehirlidir. ibiza ve formentera'da yasayan halkin 1/3'ü köylülerdir. Nüfus yogunlugu bölge bölge degisir. Bazi yerlerde metrekareye 38 kisi düser. Adalarda hemen hemen her milletten azinliklar mevcuttur.
En çok konusulan diller Arapça, Fransizca ve ingilizcedir.
idare: Bütün adalarin bassehri Palma'dir ve ispanya'nin bir eyaleti durumundadir. Palma ayni zamanda askeri ve dini merkezdir. Mayorka toplumu üç bölgeye ayrilmistir. Mahalli idare komünler vasitasiyla yürütülür. Mayorka 52, Minorka 7, ibiza ise 6 yardimci bölgeye ayrilir.
Ekonomi
Mayorka ve ibiza adalarinda agaç ve fidan, Minorka'da en kaliteli portakal türleri yetistirilir. Hububatlardan baklagiller ve hayvan yemleri, badem, fasülye, incir, zeytin ve seftali yetistiriciligi ile bagcilik ileri bir seviyededir.
Bütün adalarda beslenen hayvanlarin en önemlisi koyun ve keçidir. Ürünlerin ve hayvanlarin pazarlama yeri ibiza'dir. Badem, incir, seftali, portakal, balik ihraç edilir. Tavukçuluk yeteri kadar yapilir. ibiza'da çok eskiden beri deniz tuzu elde edilir.Senede 70.000 ton islenerek ihraç edilir.
Balear Adalarinda iklimin çok iyi olmasindan, ingiltere ve Avrupa ülkelerinden fazla miktarda turist gelir. Özellikle tatillerini burada geçirirler.
|
DEVLETiN ADI
|
Balear Adalari
|
|
BAssEHRi
|
Palma
|
|
NÜFUSU
|
675.400
|
|
YÜZÖLÇÜMÜ
|
5.014 km2
|
|
RESMi DiLi
|
Islah Balearen
|
|
DiNi
|
Birçok dinler bulunur
|
|
PARA BiRiMi
|
Pezo
|
