BAL
Bal arisinin (Apis mellifica) çiçek nektarlarindan (balözü bezleri) topladigi özsu içindeki sakkarozun, arinin midesinde degisme (invesiryonu) ile husule gelen madde. Bir kovanda bulunan üç cins aridan isçi arilar petekleri bal ile doldururlar ve gözlerinin üstünü balmumu ile örterler. Sonbaharda kovandan alinan peteklerdeki bal, ya isitilarak (eritilmis bal) veya sikilarak yahut da santrüfüj ile (süzme bal) elde edilir.
Açik saridan kirmizimsi sariya kadar degisen renkte, kendine has özel kokuda, tatli lezzetli, koyu surup kivaminda bir sividir. Tazeyken seffaf oldugu halde zamanla içinde glikoz kristalleri tesekkül ederek yogun bir hal alir.
% 62-83 kadar seker ihtiva eder. Bunun yaninda bir miktar sakkaroz ile dekstrin de vardir.
Kullanilisi: ihtiva ettigi maddelerden ve vitaminlerden dolayi besleyici olarak kullanilir. Bilhassa çocuklarda yumusatici bir tesiri vardir. Mideyi ve gözleri kuvvetlendirir, balgami keser, bogaz agrilarina iyi gelir. Bal bütün hastaliklarin ilacidir. Hadis-i serifte; “Ölümden baska her derde sifadir”, “Üç sey bedeni besler: Güzel koku, yumusak kumastan güzel elbise ve bal yemek.” buyuruldu. Balda yetmis peygamberin duasi vardir.
Bel agrilari için petekli baldan 100 gr, erimis iç yagi ile bir havanda dövülüp bele sarilirsa ve böylece üç gün devam edilirse agridan eser kalmaz.
Akil ve fikre fevkalade kuvvet verir.
Ilik suda serbet yapilip içilirse kuvvetli müshil tesiri yapar.
Kani temizler, deverani kolaylastirir.
Kalp çarpintilarini önler.
Mideye ferahlik verir. Halbuki seker mideyi kizdirir.
Sicak içilirse yedi dakikada, soguk içilirse yirmi dakikada kana karisir.
Hazim için kat’i devadir. Karbonata lüzum yoktur. Karbonat mide için zararlidir.
Kansizlar için kan deposudur.
Kemik hastaligi için kat’i devadir.
Asabi bozulanlarin ve uykusuzlarin asabini teskin eder.
Süt ile bal bol sulandirilip içilirse seritleri öldürür.
Ilik bir beze sürülüp bogaza sarilirsa bogaz ve girtlak agrilari derhal kesilir.
Bir miktar bal sirke ile karistirilip agiz çalkalanirsa agizda koku kalmaz.
Karin agrilarini keser.
Bal arisinin ignesi romatizmaya devadir. Romatizmali uzvu ara sira igneletmek faydalidir.
Yatagini islatan çocuklara bal yedirilmelidir. Islatma kesilir.
Kaynatilmis olan ada çayina biraz sirke, biraz da bal karistirilarak gargara edilirse, bogaz anjinini tedavi eder. Bademcikler iyi olur.